Komunikacja jest zwierciadłem naszej duszy. To drogowskaz, klucz do poznania i zrozumienia naszych emocji i potrzeb. Jej rodzaj ściśle odzwierciedla poziom rozwoju firmy i jej liderów. Takie główne tezy biorę dla siebie po lekturze książki Ewy Mażul „Od czerwieni do turkusu”. Dlaczego warto sięgnąć po tą książkę?

Dla mnie słowem kluczem był tytuł :). Zaintrygowało mnie połączenie teorii dynamiki spiralnej oraz opartej na niej koncepcji poziomów rozwoju organizacji Laloux z szerokim zagadnieniem, jakim jest komunikacja.

Wielokrotnie przekonuję się na własnej skórze, że komunikacja to podstawa. Niestety to umiejętność mocno deficytowa nie tylko w obszarze relacji zawodowych. Zwyczajnie większość z nas nie potrafi komunikować się w sposób otwarty, szczery, wyrażający zarówno własne potrzeby i jednocześnie respektujący potrzeby innych. Tym chętniej sięgnąłem po książkę Ewy Mażul, jest ona bowiem próbą odpowiedzi na pytania o przyczyny takiego stanu rzeczy. Jest też przewodnikiem mogącym wesprzeć nas na drodze do rozwoju kompetencji komunikacyjnych.

moje ulubione zdjęcie komunikacji (źródło:pixabay.com)

Książka rozpoczyna się od tezy, że nasz pierwotny styl komunikacji jest wynikiem środowiska, w którym żyjemy i zmienia się wolniej niż warunki życia. To rodzi częste niedopasowania języka do danych relacji społecznych.

Następnie Ewa bierze na tapetę koncepcję rozwoju organizacji Laloux, przybliżając poszczególne kolory i związane z nimi cechy charakterystyczne. Ewolucja poziomów świadomości organizacji idzie ręka w rękę ze zmianami w sposobach komunikacji. Poznanie poszczególnych stylów to klucz do otwierania kolejnych drzwi na drodze do turkusowej transformacji.

W kolejnym rozdziale Ewa Mażul dokonuje prostego podziału na komunikaty opresyjne i nieopresyjne. Przedstawia, pojawiające się w metodzie NVC 4 charakterystyczne mechanizmy blokujące komunikację. Opisuje ciekawe i obszerne przykłady wszystkich mechanizmów oraz ich dokonuje ich interpretacji.

W książce znajdziemy bardzo szczegółową analizę mechanizmów słownych występujących na poszczególnych poziomach rozwoju organizacji. I tak, na poziomie czerwonym mamy najczęściej do czynienia z jawną agresją, bursztyn to manipulacja i presja. Organizacje pomarańczowe przechodzą już na nieopresyjny styl, w którym ważna jest asertywność. W egalitarnej przestrzeni organizacji zielonych zwraca się już uwagę na uczucia, potrzeby i wartości. Poziom turkusowy to już prawdziwe mistrzostwo w rozpoznawaniu i tłumaczeniu komunikatów na język potrzeb przy zachowaniu autonomii jednostki.

Cały jeden rozdział poświęcony jest wyjaśnieniu dwóch głównych sposobów reakcji na bodziec warunkujących poziom komunikacji. To, co odróżnia je od siebie to refleksja – przestrzeń pozwalająca rozpoznać agresję i manipulację słowną. Autorka proponuje kilka sprawdzonych strategii radzenia sobie z tymi mechanizmami.

Dużo uwagi w książce poświęcono na zagadnienie tak zwanego „trójkąta dramatycznego”. To koncepcja wywodząca się z teorii, że w wyniku niezaspokojonych w dzieciństwie potrzeb uznania, akceptacji lub współczucia, mimowolnie i płynnie przyjmujemy w dorosłym życiu role wybawcy, agresora i ofiary. Ten nieustanny spektakl często rozgrywa się w organizacjach bursztynowych, w których dominuje komunikacja oparta na manipulacji. Ewa szczegółowo opisuje mechanizmy charakterystyczne dla każdej z ról, dając jednocześnie szereg wskazówek, jak się przed tym bronić i jak wspierać innych uczestników trójkąta.

Podążając za etapami ewolucji organizacji, w książce płynnie przechodzimy do kolejnych poziomów rozwoju komunikacji. W organizacjach pomarańczowych  mamy do czynienia z asertywnością rozumianą jako odporność na emocjonalną manipulację. W tej części książki poznajemy korzyści z stosowania asertywnej komunikacji. Uczymy się także formułować komunikat asertywny w zależności od wariantów odpowiedzi naszego rozmówcy.

Kolejny, „zielony” poziom organizacji to duża świadomość wspólnoty wartości i relacji międzyludzkich. W komunikacji, przekłada się na wzrost znaczenia empatii, którą autorka definiuje dwoma słowami: NIEZALEŻNOŚĆ i WZAJEMNOŚĆ. Ewa zdejmuje z empatii odium współczucia, zastępując je współświadomością. Znajdziemy opis metody Nonviolent Communication składającej się z 4 kroków, których opanowanie pozwoli na zachowanie równowagi i nie uleganie manipulacjom czy groźbom.

Ostatni, 9 rozdział poświęcony jest najwyższemu poziomowi komunikacji, który możemy spotkać w prawdziwie turkusowych organizacjach, gdzie motywacja do działania płynie po raz pierwszy z wewnątrz. Wyraża się w potrzebie samorealizacji przebiegającej w pełnej harmonii ze światem.

Ewa akcentuje konieczność treningu tych umiejętności, bowiem tylko doświadczenie umożliwia sprawne i naturalne posługiwanie się komunikacją empatyczną. Perfekcję w tej dziedzinie obrazowo porównuje do pracy tłumacza symultanicznego.

Na koniec Ewa proponuje wykorzystanie schematu komunikacji składającego się z 4 kroków, które barwnie i wyczerpująco pokazuje na przykładzie konkretnego dialogu pomiędzy dwoma postaciami. Zwraca także uwagę na dwa klasyczne błędy występujące w procesie nauki empatycznej komunikacji, jakimi są uporczywe szukanie komunikatów blokujących oraz nadmierne skupianie się na uczuciach rozmówcy.

Puentą książki jest stwierdzenie iż poziom komunikacji danej organizacji jest zawsze pochodną poziomu komunikacji jej liderów. Tam, gdzie mamy do czynienia z hierarchią, komunikacja zawsze ją  odzwierciedla. Dopiero samoorganizacja i tak zwana „turkusowa świadomość” uwalnia potencjał do prawdziwie empatycznych sposobów porozumiewania się.

Ta niepozorna książeczka (tylko 163 strony), okazała się być fantastycznym studium zależności pomiędzy organizacją, liderami i stylami komunikacji. Jest też bardzo dobrym źródłem wiedzy i praktycznych wskazówek, w jaki sposób trenować swoje umiejętności mówienia i słuchania. Cytat „Na początku było słowo…” nabiera kolejnego znaczenia. To, jak je wypowiadamy i odbieramy, ma jak się okazuje decydujący wpływ na nasze życie. Warto być tego świadomym.

wejdź i polub mnie
TWITTER
Visit Us
Follow Me
LINKEDIN
Share

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *